Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028: kansen en uitdagingen voor gemeenten

De Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 is ambitieus en noodzakelijk: minder versnippering, meer passende jeugdhulp en meer regie voor gemeenten. In de praktijk zien we echter een gemengd beeld. Waar sommige regio’s flinke stappen zetten, blijven andere worstelen met samenwerking, bekostiging en grip op de jeugdhulpketen. Wat gaat goed? Wat kan beter? En vooral: wat vraagt deze jeugdzorg hervorming van gemeenten?

Wat is de Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028?

Het Rijk, de VNG, zorgaanbieders en cliëntenorganisaties hebben afspraken gemaakt om de jeugdhulp structureel te verbeteren. Belangrijke thema’s binnen deze hervormingsagenda zijn:

• Eenduidiger toegang tot jeugdhulp
• Minder wachttijden
• Betere samenwerking tussen domeinen
• Heldere inkoop en bekostiging
• Meer inzet op preventie in de jeugdzorg

Deze aanpak moet leiden tot een effectiever en duurzamer jeugdhulpbeleid voor gemeenten.

Wat gaat goed binnen de jeugdhulp?

Binnen de jeugdhulp zien we dat de bewustwording groeit. Gemeenten erkennen steeds vaker dat verandering nodig is en dat het ‘oude normaal’ binnen de jeugdzorg niet meer volstaat. Tegelijkertijd krijgt samenwerking in veel regio’s steeds beter vorm. Onderwijs, jeugdhulp, wijkteams en gemeenten weten elkaar vaker te vinden, wat bijdraagt aan een meer integrale aanpak.

Ook op het gebied van bekostiging worden stappen gezet. Er wordt geëxperimenteerd met nieuwe vormen van financieren, zoals resultaatgerichte inkoop en populatiebekostiging, om de jeugdhulp effectiever en toekomstbestendiger te maken.

Waar lopen gemeenten nog tegenaan?

Tegelijkertijd lopen gemeenten in de praktijk nog tegen verschillende uitdagingen aan. Zo ontbreekt het vaak aan samenhang tussen preventie, specialistische jeugdhulp en onderwijs. Deze domeinen functioneren nog te veel als losse systemen, waardoor de effectiviteit van jeugdhulp onder druk komt te staan.

Daarnaast ervaren gemeenten een hoge financiële druk. Er is vaak onvoldoende ruimte om te investeren in duurzame oplossingen, terwijl die juist nodig zijn voor de lange termijn.

Ook professionals binnen de jeugdhulp lopen tegen grenzen aan. Door regels en verwachtingen is de handelingsruimte beperkt, waardoor het bieden van maatwerk in de praktijk niet altijd mogelijk is.

QONS-visie op de hervorming van de jeugdzorg

De Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 is een stap in de goede richting. Tegelijkertijd is het belangrijk om te voorkomen dat er nieuwe lagen van beleid ontstaan bovenop bestaande structuren.

Wat nodig is, is:

• Duidelijke regie vanuit gemeenten
• Ruimte voor vakmanschap binnen de jeugdhulp
• Vertrouwen in professionals
• Lef om los te laten wat niet werkt

Drie praktische adviezen voor gemeenten

1. Stel gezamenlijke doelen centraal
   Werk vanuit gedeelde uitkomsten in plaats van afzonderlijke organisaties binnen het sociaal domein.
2. Investeer in preventieve netwerken
   Verbind onderwijs, jeugdgezondheidszorg en wijkteams structureel om problemen vroegtijdig te signaleren en aan te pakken.
3. Maak de uitvoering leidend
   Luister naar professionals en jongeren. Zij weten wat werkt in de praktijk van de jeugdhulp.

Conclusie

De Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 biedt duidelijke richting voor de toekomst van de jeugdzorg. Maar uiteindelijk maken gemeenten het verschil. Niet met extra plannen, maar met focus, samenwerking en daadkracht in de uitvoering van jeugdhulp.

QONS helpt gemeenten bij het vertalen van beleid naar praktijk, met oog voor wat écht werkt binnen het sociaal domein.

Meer weten over hoe QONS ondersteunt bij jeugdhulpvraagstukken? Neem contact met ons op.